Fiszki

Podaż, popyt i mechanizm rynkowy

Podstawy ekonomii: rynek, prawo popytu i podaży, równowaga, elastyczność cenowa, rodzaje dóbr, interwencjonizm państwowy oraz konkurencja.

AutorEduNori

30 kart

Szkoła średnia

Ekonomia i przedsiębiorczość

20+

#ekonomia#przedsiębiorczość#mechanizm rynkowy#popyt i podaż#konkurencja

Brak ocen

Zaloguj się, aby zapisywać postęp nauki.

Wybierz tryb nauki

Ucz się

Pełny zestaw, wszystkie karty po kolei

Trenuj

Znane karty pojawiają się rzadziej

Do skutku

Powtarzaj aż wszystkie znasz

Tasuj kolejnośćKarty w losowej kolejności

Losuj stronęLosowo przód lub tył jako pytanie

Wszystkie fiszki w zestawie (30)

Czym jest rynek w ekonomii?: Rynek to ogół transakcji kupna i sprzedaży oraz warunków, w jakich one przebiegają. Tworzą go wszyscy kupujący i sprzedający dane dobro, którzy zgłaszają chęć jego nabycia lub sprzedaży. Rynek nie musi być konkretnym miejscem.
Wyróżnia się m.in. rynek dóbr, rynek usług, rynek pracy i rynek kapitału.
Co to jest popyt?: Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są skłonni i zdolni kupić po danej cenie w określonym czasie.
Co to jest podaż?: Podaż to ilość dobra, jaką sprzedawcy są skłonni i zdolni zaoferować do sprzedaży po danej cenie w określonym czasie.
Co oznacza w ekonomii zasada "ceteris paribus"?: Ceteris paribus (łac. przy pozostałych warunkach równych) to założenie polegające na tym, że badając wpływ jednego czynnika na dane zjawisko, przyjmujemy, że wszystkie inne czynniki pozostają niezmienne.
Założenie to jest niezbędne m.in. do sformułowania prawa popytu i prawa podaży.
Na czym polega prawo popytu?: Prawo popytu mówi, że wraz ze wzrostem ceny dobra wielkość popytu maleje, a wraz ze spadkiem ceny - rośnie, przy założeniu ceteris paribus.
Zależność tę obrazuje opadająca (malejąca) krzywa popytu.
Na czym polega prawo podaży?: Prawo podaży mówi, że wraz ze wzrostem ceny dobra wielkość podaży rośnie, a wraz ze spadkiem ceny - maleje, przy założeniu ceteris paribus.
Zależność tę obrazuje rosnąca krzywa podaży.
Jakie czynniki pozacenowe kształtują popyt?: Czynniki pozacenowe popytu to m.in.: • dochody konsumentów • gusty i preferencje • ceny dóbr substytucyjnych i komplementarnych • liczba nabywców • oczekiwania dotyczące przyszłych cen i dochodów
Jakie czynniki pozacenowe kształtują podaż?: Czynniki pozacenowe podaży to m.in.: • koszty produkcji i ceny czynników produkcji • technologia • liczba producentów • podatki i dotacje • oczekiwania dotyczące przyszłych cen
Jaka jest różnica między zmianą wielkości popytu a zmianą popytu?: Zmiana wielkości popytu to ruch wzdłuż krzywej popytu spowodowany zmianą ceny. Zmiana popytu to przesunięcie całej krzywej popytu, wywołane czynnikami pozacenowymi.
Jaka jest różnica między zmianą wielkości podaży a zmianą podaży?: Zmiana wielkości podaży to ruch wzdłuż krzywej podaży spowodowany zmianą ceny. Zmiana podaży to przesunięcie całej krzywej podaży, wywołane czynnikami pozacenowymi.
Jak wzrost kosztów produkcji wpływa na podaż?: Wzrost kosztów produkcji zmniejsza opłacalność produkcji, dlatego przy danej cenie producenci oferują mniej dobra - podaż maleje, a krzywa podaży przesuwa się w lewo.
Odwrotnie: spadek kosztów produkcji przesuwa krzywą podaży w prawo.
Jak wzrost dochodów konsumentów wpływa na popyt na dobra normalne?: Wzrost dochodów konsumentów zwiększa popyt na dobra normalne - przy każdej cenie nabywcy są skłonni kupić ich więcej, więc krzywa popytu przesuwa się w prawo.
Dla dóbr niższego rzędu zależność jest odwrotna - popyt na nie maleje przy wzroście dochodów.
Co to jest cena równowagi rynkowej?: Cena równowagi to cena, przy której ilość dobra, którą nabywcy chcą kupić, jest równa ilości, którą sprzedawcy chcą sprzedać. Przy tej cenie rynek znajduje się w równowadze.
Co to jest nadwyżka rynkowa (nadwyżka podaży)?: Nadwyżka rynkowa występuje, gdy cena jest wyższa od ceny równowagi. Ilość oferowana przewyższa wtedy ilość nabywaną, co wywiera presję na obniżenie ceny.
Co to jest niedobór rynkowy (nadwyżka popytu)?: Niedobór rynkowy występuje, gdy cena jest niższa od ceny równowagi. Ilość nabywana przewyższa wtedy ilość oferowaną, co wywiera presję na wzrost ceny.
Co się dzieje z ceną równowagi, gdy popyt rośnie, a podaż pozostaje bez zmian?: Wzrost popytu przy niezmienionej podaży powoduje wzrost ceny równowagi oraz wzrost ilości równowagi - krzywa popytu przesuwa się w prawo.
Co to jest elastyczność cenowa popytu?: Elastyczność cenowa popytu to miara reakcji wielkości popytu na zmianę ceny. Oblicza się ją jako stosunek procentowej zmiany ilości nabywanej do procentowej zmiany ceny.
Wzór: E%d% = (% zmiana ilości) / (% zmiana ceny)
Kiedy popyt jest elastyczny, a kiedy nieelastyczny?: Popyt jest elastyczny, gdy procentowa zmiana ilości jest większa niż zmiana ceny (|E%d%| > 1). Popyt jest nieelastyczny, gdy reakcja ilości jest słabsza niż zmiana ceny (|E%d%| < 1).
Gdy |E%d%| = 1, mówimy o elastyczności jednostkowej (proporcjonalnej).
Co to jest elastyczność cenowa podaży?: Elastyczność cenowa podaży to miara reakcji wielkości podaży na zmianę ceny, czyli stosunek procentowej zmiany ilości oferowanej do procentowej zmiany ceny.
Wzór: E%s% = (% zmiana ilości oferowanej) / (% zmiana ceny)
Czym są dobra substytucyjne?: Dobra substytucyjne to dobra, które mogą się wzajemnie zastępować w zaspokajaniu danej potrzeby (np. masło i margaryna). Wzrost ceny jednego z nich zwiększa popyt na drugie.
Czym są dobra komplementarne?: Dobra komplementarne to dobra, które uzupełniają się i są używane łącznie (np. samochód i paliwo). Wzrost ceny jednego z nich zmniejsza popyt na drugie.
Czym różnią się dobra normalne od dóbr niższego rzędu?: Popyt na dobra normalne rośnie wraz ze wzrostem dochodów. Popyt na dobra niższego rzędu maleje przy wzroście dochodów, bo konsumenci wybierają lepsze zamienniki.
Podział ten zależy od dochodów - to samo dobro może być dla jednych normalne, a dla innych niższego rzędu.
Czym charakteryzuje się konkurencja doskonała?: Konkurencja doskonała to model rynku z wieloma drobnymi sprzedawcami i kupującymi. Produkt jest jednorodny, nie ma barier wejścia, a każdy uczestnik jest cenobiorcą.
To model teoretyczny - w praktyce rzadko występuje w czystej postaci.
Czym charakteryzuje się konkurencja monopolistyczna?: Konkurencja monopolistyczna to rynek z wieloma sprzedawcami oferującymi zróżnicowane produkty (marką, jakością). Zróżnicowanie daje producentom częściowy wpływ na cenę.
Przykłady: restauracje, salony fryzjerskie, odzież.
Czym charakteryzuje się oligopol?: Oligopol to rynek zdominowany przez kilku dużych producentów, którzy mają znaczący wpływ na ceny i muszą uwzględniać reakcje konkurentów. Wejście na rynek jest utrudnione.
Przykłady: rynek telefonii komórkowej, rynek paliw.
Czym charakteryzuje się monopol?: Monopol to rynek z jednym sprzedawcą dobra niemającego bliskich substytutów. Monopolista jest cenodawcą, a wejście na rynek jest całkowicie zablokowane.
Monopole naturalne (np. sieci wodociągowe) często podlegają regulacji państwa.
Czym różni się cena maksymalna od ceny minimalnej i jakie są ich skutki?: Cena maksymalna to najwyższa dopuszczalna cena (ustalana poniżej ceny równowagi, wywołuje niedobór rynkowy). Cena minimalna to najniższa dopuszczalna cena (ustalana powyżej ceny równowagi, wywołuje nadwyżkę rynkową).
Przykład ceny minimalnej: płaca minimalna. Przykład ceny maksymalnej: czynsze regulowane lub państwowe limity cen energii.
Jakie są najważniejsze wyjątki (paradoksy) w teorii popytu?: 1. Efekt Veblena - wzrost ceny dóbr luksusowych zwiększa popyt na nie (chęć pokazania statusu). 2. Efekt Giffena - wzrost ceny podstawowego dobra niższego rzędu zwiększa popyt na nie, bo konsumentów nie stać już na inne towary. 3. Efekt owczego pędu - wzrost popytu na dobro pod wpływem mody (bo kupują inni). 4. Efekt snoba - spadek popytu na dobro, ponieważ staje się ono powszechne (chęć bycia wyjątkowym).
Co oznacza, że popyt jest doskonale nieelastyczny (sztywny)?: Popyt jest doskonale nieelastyczny (|E%d%| = 0), gdy zmiana ceny nie ma żadnego wpływu na wielkość popytu. Konsumenci kupują dokładnie taką samą ilość dobra niezależnie od ceny.
Dotyczy dóbr niezbędnych do przeżycia, niemających substytutów (np. insulina dla cukrzyka).
Co oznacza, że popyt jest doskonale elastyczny?: Popyt jest doskonale elastyczny (|E%d%| = ∞), gdy przy danej cenie producenci mogą sprzedać każdą ilość dobra, ale minimalne podniesienie ceny powoduje spadek popytu do zera.
To przypadek teoretyczny, występujący w modelu konkurencji doskonałej.